Bijdrage D66 Algemene beschouwingen

maandag 4 oktober 2010

Hieronder volgt de bijdrage van D66 Eindhoven aan de algemene beschouwingen in de gemeenteraad van dinsdag 5 oktober naar aanleiding van de begroting van 2011.  

Begrotingsuitgangspunten     
D66 is één van de dragers van de fris paarse coalitie in Eindhoven. De kracht van het akkoord ‘Werken aan morgen’ zit mede in het toewerken naar een duurzame en solide begroting. Duurzaam solide omdat we een begroting nodig hebben die ons steeds minder verrassingen zal brengen. Een begroting dus die echt beschrijft wat we in de stad willen en kunnen bereiken.
We willen die andere begroting. Een andere begroting enerzijds omdat we het zelf willen. Dat is het meest krachtige signaal. Wij willen niet langer zaken die we structureel in Eindhoven willen realiseren op een incidentele manier financieren. Dat doet op korte termijn pijn. We wijzen namelijk dingen aan die belangrijk zijn en geld kosten, we kiezen hoe we het betalen en we constateren dat de geldboom niet tot in de hemel groeit. We zien ook ruimte om dingen anders te doen, niet alle veranderingen kosten geld.
Een andere begroting anderzijds omdat de situatie buiten Eindhoven ons hiertoe dwingt. De nasleep van een crisis en de, nog deels onbekende, bezuinigingen uit Den Haag nopen ons tot spaarzaamheid.
D66 juicht toe dat de noodzakelijke stappen al in 2011 worden genomen om te komen tot de door ons gewenste duurzaam solide begroting. We herkennen het risico dat we pas in december de integrale afweging kunnen maken maar snappen heel goed waarom we nu al een keuze moeten maken om in 2011 de eerste € 19 mln te bezuinigen.

Innovatie
D66 wil niet dat de stad op slot gaat. Wij waren daarom blij dat in het coalitieakkoord is gekozen voor een opgave van bezuinigen en investeren. Dat vijf maanden na de start de cijfers anders zijn doet niets af aan die startgedachte. De bezuiniging is forser, het tempo is hoger, het moment is eerder. Toch blijven we ook investeren. We blijven investeren in het onderscheidend profiel van Eindhoven; een toptechnologische, innovatieve en sociale stad.
We zien met belangstelling uit naar het innovatiebudget. We vragen het college dit zo breed mogelijk op het speelveld van innovatie te gebruiken.
Van groot belang is dat wij als stad, als regio blijven werken aan werkgelegenheid. Onszelf onderscheiden als toptechnologische regio maar ook investeren in de minder conjunctuurgevoelige banen. Het hebben van een betaalde baan is de beste methode om mee te doen in de maatschappij, om jezelf te ontplooien. Daar moeten we dus op blijven inzetten.
We moeten als gemeente wel kijken hoe we dit het beste kunnen doen. Daar waar sprake is van overlap moet een efficiency slag gemaakt worden. Hier zullen wij bij de behandeling van de begroting op terugkomen

Zorg en welzijn
Het rijk kort ons op de WMO gelden terwijl het aantal cliënten zal toenemen. De financiële crisis gaat niet aan Eindhoven voorbij. Het raakt mensen in armoederegelingen en schulddienstverlening. Het is goed om in 2011 rekening te houden met stijgende uitgaven in deze sfeer. Het is ook goed om in de toekomst te werken naar het voorgestelde eenvoudiger, doeltreffender en effectiever armoedebeleid.
Ook op de Wet Werk en Bijstand worden we vanuit het rijk fors gekort. Vanwege de ‘Donner-korting’ is het verstandig om ook op dit punt al in 2011 geld opzij te zetten. De onzekerheid in de arbeidsmarkt maakt dit alles niet eenvoudiger.
Toch is het van belang dat Eindhoven een sociale stad blijft. Niet vanwege een reputatie maar omdat het gaat om de mensen in onze stad. Als we keuzes maken in de beperkte middelen die we hebben zullen we de meest kwetsbaren in onze stad moeten ontzien.
We willen wel dat het thema zorg en welzijn meer is dan verzorgen. Als dat nodig is moet het maar gaan ook hier uit van de eigen kracht van mensen.
Van gesubsidieerde instellingen mogen we vragen dat ook zij bijdagen aan de bezuinigingen. Dat zal ook moeten in de vorm van slimheid en het voorkomen van overlap.
In de inkomenssfeer gaat het vooral om eerlijkheid. Een eerlijke bijdrage voor hen die dat nodig hebben. Het vraagt ook om  het terughalen waar dat niet het geval is.

Onderwijs
Twee zaken in het onderwijs zijn van groot belang. Zaken waar we als gemeente in kunnen sturen.
Op de eerste plaats verlaat niemand in Eindhoven de school zonder een startkwalificatie. Dit vergroot de kans op economische en sociale participatie. We hebben dat nodig voor onze toptechnologische bedrijvigheid.
Ten tweede, als je onderwijs volgt, dan moet dat in fatsoenlijke, goede schoolgebouwen.
In de sfeer van vroegtijdige schoolverlaters vragen we daarom een eerlijke ambitie van het college. Als het gaat om schoolgebouwen begrijpen we dat als je voor elke school, elke onderwijsvorm apart moet bouwen de middelen wel eens onvoldoende kunnen zijn. Daarom zien we hier graag dat niet langer mono functioneel gebouwd wordt. Deze opgave mag breder zijn dan louter onderwijs. Schoolgebouwen staan ’s avonds leeg, andere instellingen schreeuwen om huisvesting die ze juist dan kunnen gebruiken. Wij willen dat gezocht wordt naar gecombineerd gebruik. Bij de begrotingsbehandeling zal de D66 fractie hier dieper op ingaan.

Burgerparticipatie
Wij zijn een enorm voorstander van meer en betere burgerparticipatie. Breng de straat en de buurt terug waar deze thuishoort; in de straat en de buurt zelf. In onze optiek is burgerparticipatie de nieuwe vorm van democratie. Als we de Eindhovenaar bij de besluitvorming van de stad willen betrekken zien we dat eens in de vier jaar een stem uitbrengen onvoldoende is. We zien het aan het percentage wat opkomt. We zien het ook aan het aantal insprekers bij commissies als we een thema behandelen dat een buurt raakt.
De keuzes die wij maken moeten vooral gemaakt worden door hen die het aangaat. Schep een aantal eerlijke randvoorwaarden en laat de rest los. Een bankje, een speeltuin, een school komt dan echt op de juiste plaats te staan. Inwoners zullen elkaar sneller aanspreken; de straat, de buurt is immers weer van hen geworden.
We zien dat dit op korte termijn geld kost. We zien graag dat de mogelijkheden worden onderzocht die er toe leiden dat deze nieuwe vorm van democratie ook kan leiden tot het verminderen van uitgaven.
Bij de behandeling van de kadernota hebben wij gevraagd om een totaal communicatieplan rond burgerparticipatie. Dat is toegezegd, dat is ook noodzakelijk om de juiste keuzes te kunnen maken. Bij zien graag op korte termijn dit totaal communicatieplan tegemoet.

Design
D66 is blij met het miljoen voor Design. Design is al lang veel meer dan een mooi theepotje met een mooie Italiaanse naam. Design is alles wat te maken heeft met mensgericht ontwerp. Recente onderzoeken tonen aan dat design een wezenlijke bijdrage levert aan de economie. Zeker in onze toptechnologie regio. Het is een  echte motor voor de Eindhovense economie. In de lijn met de gedachte dat we structurele wensen ook structureel moeten financieren zullen wij bij de begrotingsbehandeling zullen wij hierop terugkomen. Design moet ook op langere termijn een echt onderdeel van onze stad zijn.

Cultuur en sport
Cultuur en sport hebben vooral te maken met de toegang . Een zo laag mogelijke drempel om zoveel mogelijk Eindhovenaren te laten meedoen. Het onderwijs spelt hier een rol in. We zien ook graag dat de gesubsidieerde instellingen hier een rol gaan spelen. Als het kan vanuit zichzelf. Als het moet door de subsidievoorwaarden bij te stellen.
We zien hier ook kansen om dingen slimmer te doen. Meervoudig gebruik van gemeentelijke gebouwen is daar een duidelijk voorbeeld van. Overlap in aanbod van diverse instellingen geeft kansen om ook hier slimmer te acteren. Doel moet blijven dat alle Eindhovenaren toegang hebben tot kunst, cultuur en sport.
Op de toegang tot zowel sport als cultuur zullen wij bij de begrotingsbehandeling terugkomen. Datzelfde geldt voor het slimme gebruik van de gebouwen.

Duurzaamheid
Wij bedoelen met een duurzame begroting ook de andere uitleg van het begrip duurzaam. De dingen die we hier doen moeten minder ten koste gaan van onze toekomstige generaties. Op zoveel mogelijk punten waar we als gemeente zelf keuzes maken verwachten wij duurzaamheid. We denken aan inkoop, aan mobiliteit, aan huisvesting, aan energiekeuzes. We zien ook graag dat we de duurzaamheidvraag stellen aan instellingen waar we nauw mee samen werken of waar we een subsidierelatie mee hebben. In de stimulerende, prikkelende zin zien wij tenslotte deze vraag graag aan alle Eindhovenaren gesteld.

Kwaliteit van openbare ruimte
Voor de ruimtelijke plannen is het noodzakelijk dat we beschikken over een totaaloverzicht. Alleen dan kunnen keuzes gemaakt worden. Dit overzicht maakt onderdeel uit van het akkoord ‘Werken aan morgen’ en zal door het college in december 2010 worden gepresenteerd. Alleen dan kan een integrale afweging worden gemaakt. Niet zoals in het verleden waarin projecten buiten deze integrale afweging bleven. Dan is beheersbaarheid ver te zoeken. Wij zien het meerjareninvesteringsprogramma daarom graag op korte termijn tegemoet.
Een betere inrichting van de openbare ruimte zal ook leiden tot meer veiligheid. Openheid en betere verlichting zullen leiden een veiliger gevoel op straat.

Samenvatting
Samengevat zijn wij blij met de opdracht om te komen tot een duurzaam solide begroting. Ondanks de forse Eindhovense en Haagse tegenvallers blijven we als stad investeren in ons eigen profiel. Het gaat pijn doen op onderdelen. We zien ook kansen. Kansen vooral in het respecteren van eigen kracht van mensen. Kansen om dingen anders te doen.