Stem voor directe democratie, stem blanco!

Wie had deze uitkomst kunnen voorspellen? Na Utrecht wederom twee kandidaten van dezelfde partij voor het burgemeesterschap. Of je nu voor- of tegenstander bent van het burgemeesterreferendum, een ideale situatie kun je het niet noemen. Het is in elk geval geen stimulans, ook niet voor referenda en rechtstreeks gekozen burgemeesters in de toekomst. Wat nu?

De tegenstanders van het referendum lachen in hun vuistje: zie je wel, het is en blijft één grote geldverslindende poppenkast waar toch niets te kiezen valt. Het gaat alleen maar om de mooie kop en de vlotte babbel. Een echte fopspeen. Twee kandidaten is een keuze uit twee keer niks! Bovendien het ging toch altijd goed zo, waarom moet dat nou ineens anders? Of sterker nog: als het aan burgemeester-lobbyisten (het woord alleen al!) CDA’er Jan Schinkelshoek en VVD’er Willibrord van Beek ligt, moeten we dit nooit meer doen. Want anders komen ‘de kanjers’ niet naar een stad als Eindhoven.

Samengevat een nogal kortzichtige en conservatieve opvatting. Nog even over het geld. Begeleiding van voetbalsupporters kost geld en kunstzinnige kegels kosten ook geld. Het is een kwestie van prioriteit en democratie is nooit gratis. Beauty contest? Als het alleen om het uiterlijk zou gaan, durf ik toch als hetero sexuele man te beweren dat het CDA niet de grootste is geworden vanwege de onweerstaanbare uitstraling van Balkenende. Twee kandidaten geen keuze? Niet veel, maar nog altijd meer dan bij een benoeming. Verder zou ik tegen alle kanjers willen zeggen die zich niet publiekelijk durven te manifesteren voordat zij eventueel een publieke functie gaan bekleden: blijf lekker zitten waar u zit en verroer u niet.

Juist in een tijd waarin directe invloed zo ongeveer tot de prehistorie lijkt te behoren moeten we een instrument als het referendum koesteren. We hebben momenteel wel politici die veel luisteren - soms wel 100 dagen lang - maar welke meetbare invloed van mij als burger levert dat op? We leven ook in een tijd dat als het heet wordt onder de voeten van politici ze met hun hoofd de andere kant opkijken. Kijk naar de doofpot Irak. Of kijk naar Europa. Eerst vragen ze de bevolking naar hun mening en vervolgens een jaar later drukken ze de wijziging er gewoon door. De stem van de burger is blijkbaar relevant als het zo uitkomt. Ondertussen blijven we ons hooglijk verbazen over de grote afstand tussen burger en politiek. Goh, hoe zou dat toch komen?

Democratie moet onderhouden worden al gaan democratische veranderingen nooit snel. Het is een kwestie van kleine stappen, gewenning, cultuur en betrokkenheid. Vanuit deze gedachte is ook een burgemeesterreferendum met twee kandidaten een stap voorwaarts. Het zou toch eigenlijk heel vanzelfsprekend moeten zijn dat je een politicus in de ogen kunt kijken alvorens hij/zij je kan vertegenwoordigen? Of het nou gaat om een potentieel parlementslid of vertegenwoordiger van een stad. Het dwingt kandidaten zichzelf bloot te geven. Een absolute noodzaak om als kiezer een afgewogen oordeel te kunnen vellen. We hebben het vaak over rationele argumentatie, maar benoemen zelden de non-verbale communicatie. Terwijl juist dat een dominante rol speelt in het oordeel over iemand. Vraag dat aan elke willekeurige personeelsfunctionaris of aan Ad Melkert.

Maar als je het doet, doe het dan goed. Utrecht was een drama, daar moet je dus van leren. Respecteer a.u.b. de emoties die er leven en bedrijf geen struisvogelpolitiek. Want wie een burgemeesterreferendum organiseert, maar tegelijkertijd de recente historie en publieke opinie negeert heeft, zoals Alexander Pechtold het onlangs verwoordde, stront in de ogen. Houd ook rekening met het verleden waarin we eraan gewend zijn geraakt dat het in Den Haag allemaal wel geregeld wordt en de afkeer van de politiek die dat teweeg heeft gebracht.

Kortom, het burgemeestersreferendum is onze stem waard. Maar er moet wel wat te kiezen zijn, of liever het gevoel bestaan dat er iets te kiezen valt. Over het eerste valt te twisten over het tweede niet. Toch is het een spagaat die makkelijker op te lossen is dan het lijkt. Met een blanco stem laat je zien dat je het belangrijk vindt dat je stem gehoord wordt, maar dat je het niet eens bent met de beperkte keus die je nu hebt. Ga dus allen op 23 januari a.s. naar de stembus en stem voor de directe democratie, stem blanco!

Arjan Rattink

Voorzitter afdeling D66 Eindhoven

Deel via: